‘Ik begrijp er niets van, onze opdracht is zo duidelijk. Toch heb ik het gevoel dat ik eindeloos moet ‘sleuren’ en dat er niets gebeurt.’

In de trainingen informeel leiderschap komt dit vaak aan de orde. Veel (informeel) leidinggevenden worstelen met het gevoel dat hun team niet genoeg in beweging komt, terwijl anders is afgesproken.

Dit voelt frustrerend. Het risico bestaat dat je de groep eindeloos gaat ‘faciliteren’ om maar iets van ‘voortgang’ te kunnen laten zien aan je opdrachtgevers.

Wat is sabotagegedrag?

Sabotagegedrag is het bewust of onbewust tegenwerken van de voortgang van een groep. Dit gedrag ontstaat omdat dat groepsleden zich niet gehoord voelden tijdens het besluitvormingsproces.  Met als gevolg dat deze groepsleden de uitvoering van deze besluiten bewust of onbewust saboteren.

Deep Democracy helpt bij het nemen van gedragen besluiten

Deep Democracy is een besluitvormingsmethode waarbij de wijsheid van de minderheid (diegene eigenlijk tegen zijn, maar zich niet laten horen),  bewust wordt toegevoegd aan het besluitvormingsproces. Hierdoor benut een groep alle informatie die in de groep aanwezig is, waardoor ze werkelijk gedragen besluiten neemt.  Zo leert de groep effectief omgaan met tegenstellingen en conflict. Sterker nog, de groep leert conflict te benutten om samen alle informatie boven water te krijgen en zo betere besluiten te nemen.

Deep Democracy beschrijft expliciet verschillende vormen van sabotagegedrag als signaal dat deze wijsheid van de minderheid niet is meegenomen met het besluitvormingsproces. Volgens mij is Deep Democracy een enorm bruikbare methode voor informele leiders!

Hoe herken je sabotagegedrag in je team?  Dit zijn de symptomen:

Jitske Kramer werkt met de sabotagelijn, ontwikkeld door Myrna en Greg Lewis. Deze benoemt in volgorde van duidelijkheid de volgende vormen van sabotagegedrag:

• Grapjes en onderonsjes
• Sarcastische grapjes
• Excuses/smoesjes
• Roddel
• Niet-effectieve of gestopte communicatie
• Opzettelijk tegenwerken
• Vertragen
• Staken (of niet meer komen opdagen)
• ‘Oorlog’ (openlijk het gevecht aangaan), vertrek of terugtrekken

Zo ga je om met sabotagegedrag

Herken je sabotagegedrag in je team? Dan is dat een indicatie dat teamleden zich niet gehoord voelen en dat niet alle wijsheid is benut in de besluitvorming. Het helpt om dit bespreekbaar te maken in een werkoverleg en de wijsheid en inzichten van deze teamleden ‘boven water te halen’. Dit kun je doen in 3 stappen. (Deze stappen zijn geïnspireerd door ervaringen gedeeld in de trainingen informeel leiderschap en op het boek Deep Democracy van Jitske Kramer.)

  1. Geef aan, vanuit een neutrale houding, welk gedrag je waarneemt en vraag de teamleden of ze dit herkennen.
  2. Bij herkenning: Vraag op een neutrale manier wat maakt dat iemand dit zo doet. Breng een gesprek op gang waarin je zowel de voorstanders en de tegenstanders van het besluit aan het woord laat. Maak expliciet ruimte voor het tegengeluid en ontdek samen met de groep welke gedachte (vaak een wezenlijke zorg, vanuit betrokkenheid) daar achter ligt.
  3. Vraag de tegenstanders van het besluit wat zij nodig hebben om mee te gaan in het besluit van de meerderheid. Wat moet worden geregeld zodat dit besluit voor hen ook uitvoerbaar en ok is?

Op deze manier voeg je de kennis van de minderheid toe aan de besluitvorming van de groep en neem je samen werkelijk gedragen besluiten.

Wees niet bang!

Het bespreekbaar maken van sabotagegedrag is niet makkelijk. Je voelt je immers verantwoordelijk voor de voortgang van je project. Uitgebreid stilstaan bij tegengeluiden geeft je het gevoel dat je de weerstand juist vergroot. Het voelt alsof ‘de geest uit de fles raakt’, je in een conflict belandt en je project vertraagt. Je maakt je zorgen hoe je al die tegengestelde meningen in de groep weer op een lijn gaat krijgen. Toch levert dit ‘stilstaan om het tegengeluid te horen’ je tijd op. Want een niet gedragen besluit uitvoeren, dat geeft pas echt vertraging!

 

PS. Heb jij sabotage gedrag in je team? Wil jij weten hoe je de weerstand in je team weg kan nemen en jouw team weer op een lijn kan krijgen? Wil je een helder zicht krijgen op je leidinggevende capaciteiten en je ontwikkelpunten? Iedere maand maak ik tijd om drie lezers te helpen in een gratis telefonisch adviesgesprek van 30 minuten. Je kunt je hier aanmelden voor dit gesprek. Dit gesprek is uiteraard kosteloos en vrijblijvend.